درد شانه و گردن؛ علائم، دلایل، تشخیص و بهترین درمان‌ها

درد شانه و گردن از شایع‌ترین مشکلات اسکلتی‌–عضلانی است و می‌تواند از گرفتگی ساده عضلات تا بیماری‌های جدی‌تر مانند دیسک گردنی، آرتروز یا حتی مشکلات قلبی و صفراوی ایجاد شود. این ناحیه به‌دلیل داشتن ساختارهای مهمی مانند عضلات، استخوان‌ها، اعصاب، عروق و رباط‌ها بسیار حساس بوده و هرگونه اختلال در آن می‌تواند موجب بروز درد شود.

علت درد شانه و گردن

۱. مشکلات اسکلتی‌–عضلانی (شایع‌ترین علت)

• گرفتگی و کشیدگی عضلات: ناشی از نشستن طولانی‌مدت، کار با موبایل، استرس یا فعالیت‌های سنگین.
• التهاب تاندون‌ها (تندینیت): در اثر استفاده زیاد یا حرکات تکراری.
• التهاب بورس (بورسیت): ایجاد درد شدید هنگام حرکت شانه.
• سندروم گیر افتادگی شانه (Impingement): به‌علت فشار روی تاندون‌های روتیتورکاف.
• دیسک گردنی یا آرتروز گردن: که می‌تواند به اعصاب فشار وارد کرده و باعث درد بازو و شانه شود.

۲. آسیب‌های ناشی از ضربه

• شکستگی ترقوه پس از سقوط روی دست.
• شکستگی استخوان کتف بر اثر ضربات شدید مانند تصادف.
• دررفتگی شانه.
• آسیب شلاقی گردن (Whiplash) در حوادث رانندگی.

۳. بیماری‌های داخلی با درد ارجاعی

• حمله قلبی: درد به گردن و شانه چپ تیر می‌کشد.
• مشکلات کیسه صفرا: درد معمولاً در شانه راست احساس می‌شود.
• التهاب دیافراگم یا بیماری‌های ریوی.

علائم و نشانه‌های درد شانه و گردن

• درد: به شکل تیرکشنده، سوزشی، ضربانی یا درد هنگام حرکت.
• ضعف عضلانی: ممکن است ناشی از درگیری عصب یا درد باشد.
• بی‌حسی و گزگز: معمولاً علامت فشار بر اعصاب گردن است.
• سردی یا تغییر رنگ دست: نشان‌دهنده اختلالات عروقی.
• تورم یا تغییر شکل: در آسیب‌های شدید مانند شکستگی.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

موارد اورژانسی

• درد گردن یا شانه همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تعریق.
• بی‌حسی یا ضعف ناگهانی یک سمت بدن.
• سردی، تغییر رنگ یا بی‌جانی دست.
• شکستگی یا تغییر شکل واضح مفصل.

موارد غیر اورژانسی

• دردی که چند روز ادامه دارد یا شدت می‌یابد.
• محدودیت حرکت گردن یا شانه.
• انتقال درد به بازو، ساعد یا انگشتان.

تشخیص درد شانه و گردن

پزشک پس از معاینه فیزیکی ممکن است از روش‌های زیر استفاده کند:

• عکس رادیولوژی (X-ray): برای بررسی شکستگی و آرتروز.
• MRI: برای مشاهده تاندون‌ها، دیسک گردن و بافت نرم.
• CT-Scan: در شکستگی‌های پیچیده.
• سونوگرافی شانه: جهت تشخیص پارگی روتیتورکاف.
• تست‌های عصبی (EMG/NCV): در موارد فشار عصبی.
• آزمایش خون: در شک به التهاب، عفونت یا مشکلات قلبی.

درمان‌های خانگی درد شانه و گردن

• استراحت کوتاه‌مدت: ۲ تا ۳ روز استراحت نسبی.
• یخ: هر ساعت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در ۷۲ ساعت اول.
• گرما: بعد از کاهش التهاب اولیه برای رفع اسپاسم.
• داروهای ضد درد: مانند ایبوپروفن و استامینوفن.
• اصلاح وضعیت بدن: تنظیم میز کار، پرهیز از کار طولانی با موبایل.

درمان‌های پزشکی

۱. فیزیوتراپی

• کشش و تقویت عضلات گردن و شانه
• درمان دستی
• لیزر تراپی
• تحریک الکتریکی (TENS)

۲. داروهای تخصصی

• داروهای ضدالتهاب قوی
• شل‌کننده‌های عضلانی
• داروهای کنترل درد عصبی در فشارهای شدید

۳. تزریق

• تزریق کورتون در بورس یا تاندون
• تزریق اپیدورال گردن در موارد دیسک
• تزریق PRP یا اوزون در برخی موارد

۴. جراحی

• پارگی کامل تاندون‌های روتیتورکاف
• فشار شدید دیسک بر عصب و مقاومت به درمان
• دررفتگی‌ها و شکستگی‌های شدید

پیشگیری از درد شانه و گردن

• حفظ وضعیت صحیح بدن هنگام نشستن و کار.
• تقویت عضلات گردن و شانه با ورزش‌های منظم.
• اجتناب از حمل بار سنگین با یک دست.
• استفاده از بالش مناسب هنگام خواب.
• کاهش استفاده طولانی‌مدت از موبایل.
• گرم‌کردن بدن قبل از ورزش.

پیش‌آگهی

در بسیاری از موارد، درد شانه و گردن ناشی از کشیدگی عضلات یا التهاب‌های خفیف بوده و با استراحت و درمان محافظه‌کارانه در مدت کوتاهی بهبود می‌یابد. مشکلات شدیدتر مانند دیسک گردن، آرتروز یا پارگی تاندون ممکن است نیازمند درمان‌های تخصصی‌تر باشند. شروع سریع درمان و رعایت توصیه‌های پزشک می‌تواند روند بهبود را سرعت دهد و از عود مشکل جلوگیری کند