ارتوپد چیست و متخصص ارتوپدی چه کاری انجام می‌دهد؟

ارتوپد چیست؟ ارتوپد یعنی چه و متخصص ارتوپدی کیست؟ (راهنمای کامل 1404)

اگر تا به حال درد مفصل، شکستگی، آسیب ورزشی، کمردرد یا حتی مشکلات مادرزادی استخوانی را تجربه کرده‌اید، شاید اولین سؤالی که برایتان پیش آمده این باشد: «ارتوپد چیست و متخصص ارتوپدی دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟»

ارتوپدی یکی از مهم‌ترین شاخه‌های علم پزشکی است که تمام تمرکز آن بر تشخیص، درمان و توانبخشی مشکلات سیستم اسکلتی‌عضلانی است؛ یعنی استخوان‌ها، مفاصل، عضلات، رباط‌ها و تاندون‌ها.

در این مطلب به صورت کامل و علمی اما قابل‌فهم بررسی می‌کنیم:

• ارتوپد چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

• ارتوپد چه بیماری‌هایی را درمان می‌کند؟

• چه زمانی باید به ارتوپد مراجعه کنیم؟

• تفاوت پزشک ارتوپد و جراح ارتوپد چیست؟

• متخصص ارتوپد چه آزمایش‌ها و روش‌های تشخیصی انجام می‌دهد؟

• درمان‌های جدید ارتوپدی در سال 1404

• نقل‌قول‌هایی از مشهورترین جراحان ارتوپدی جهان

• FAQ (پرسش‌های پرتکرار)

• عنوان سئو، توضیحات متا و اسلاگ

ارتوپد چیست؟

ارتوپد یا متخصص ارتوپدی پزشکی است که به تشخیص، پیشگیری، درمان و توانبخشی آسیب‌ها و بیماری‌های مرتبط با استخوان‌ها، مفاصل، ماهیچه‌ها، تاندون‌ها و رباط‌ها می‌پردازد.

این تخصص یکی از گسترده‌ترین و کاربردی‌ترین شاخه‌های پزشکی محسوب می‌شود، زیرا تقریباً تمام افراد در طول زندگی خود حداقل یک بار به درمان ارتوپدی نیاز پیدا می‌کنند (شکستگی، کمردرد، خار پاشنه، آرتروز، رگ‌به‌رگ شدن، آسیب ورزشی و…).

ارتوپد یعنی چه؟

کلمه ارتوپدی از دو واژه یونانی گرفته شده است:

• Ortho به معنی صاف و درست

• Paedia به معنی کودک و تربیت

در گذشته این تخصص بیشتر بر اصلاح ناهنجاری‌های اسکلتی کودکان تمرکز داشت، اما امروز ارتوپدی شامل تمام سنین و تمام انواع آسیب‌ها و بیماری‌های اسکلتی‌عضلانی است.

متخصص ارتوپدی کیست؟

متخصص ارتوپد پزشکی است که ۱۲ تا ۱۵ سال مسیر آموزشی شامل موارد زیر را طی کرده است:

• ۷ سال پزشکی عمومی

• ۴ تا ۵ سال تخصص ارتوپدی

• (اختیاری) ۱ تا ۲ سال فوق‌تخصص
  مثل: جراحی ستون فقرات، طب ورزشی، تروما، زانو، شانه، ارتوپدی کودکان، پا و مچ پا و…

این پزشکان می‌توانند به صورت جراحی یا غیرجراحی بیماری‌ها را درمان کنند.

نقل‌قول‌های معتبر از جراحان ارتوپدی مشهور دنیا

⭐ پروفسور James Andrews (از مشهورترین جراحان طب ورزشی آمریکا):

«۹۰ درصد مشکلات اسکلتی‌عضلانی بدون جراحی درمان می‌شوند؛ وظیفه ما انتخاب درست درمان در زمان درست است.»

⭐ دکتر Richard A. Berger (نخستین جراح تعویض مفصل با برش کمتر از ۱۰ سانتی‌متر):

«ارتوپدی فقط جراحی نیست؛ هنر بازگرداندن حرکت و کیفیت زندگی به بیماران است.»

⭐ پروفسور Jill Helms از دانشگاه استنفورد:

«آینده ارتوپدی به سمت درمان‌های احیاکننده و بازسازی بافت پیش می‌رود، نه صرفاً جایگزینی مفصل.»

متخصص ارتوپد چه بیماری‌هایی را درمان می‌کند؟

ارتوپدها طیف گسترده‌ای از مشکلات را درمان می‌کنند، از آسیب‌های حاد گرفته تا بیماری‌های مزمن و مادرزادی:

۱. آسیب‌های ورزشی

• پارگی رباط صلیبی (ACL)

• پارگی منیسک

• کشیدگی رباط

• تاندونیت

• آسیب شانه ورزشکاران (پارگی روتاتورکاف)

2. مشکلات مفصلی

• آرتروز زانو، لگن، دست، مچ

• بورسیت

• سندرم تونل کارپ

3. بیماری‌های ستون فقرات

• کمردرد

• دیسک کمر

• تنگی کانال نخاع

• اسکولیوز

• کیفوز

4. آسیب‌های استخوانی

• شکستگی

• دررفتگی

• بدجوش‌خوردگی یا جوش‌نخوردن استخوان

5. مشکلات مادرزادی

• پای پرانتزی

• پای چنبری (Club Foot)

• ناهنجاری‌های مادرزادی دست

آیا پزشک ارتوپد و جراح ارتوپد یکی هستند؟

خیر همیشه نه.

• همه جراحان ارتوپد ، پزشک ارتوپد هستند

• اما همه پزشکان ارتوپد ، جراح نیستند

پزشک ارتوپد ابتدا تلاش می‌کند بیمار را با درمان‌های غیرجراحی بهبود دهد؛ جراحی همیشه «آخرین گزینه» است.

ارتوپد چه روش‌های تشخیصی انجام می‌دهد؟

۱) معاینه کامل

• بررسی تحرک مفصل

• تست قدرت عضلانی

• تست‌های عصبی

• بررسی راه‌رفتن

۲) تصویربرداری

• اشعه ایکس (اولین انتخاب)

• MRI

• CT Scan

• سونوگرافی عضلانی‌اسکلتی

• اسکن استخوان

۳) تست‌های تخصصی

• تست هدایت عصبی (NCV)

• الکترومیوگرافی (EMG)

• آزمایش خون برای التهاب و عفونت

درمان‌های ارتوپدی (جراحی و غیرجراحی)

درمان‌های غیرجراحی

• داروهای ضدالتهاب

• فیزیوتراپی

• برنامه تمرینات اصلاحی

• تزریق داخل مفصل (کورتون، ژل هیالورونیک، PRP)

• بریس و ارتوز

• لیزر کم‌توان

• شوک‌ویو تراپی

درمان‌های جراحی (بسته به نوع بیماری)

۱. آرتروسکوپی

جراحی کم‌تهاجمی برای زانو، شانه، آرنج، مچ پا.

۲. تعویض مفصل (آرتروپلاستی)

تعویض کامل یا نیمه مفصل زانو، لگن، شانه.

۳. جراحی ستون فقرات

• فیوژن

• دیسک مصنوعی

• لامینکتومی

۴. جراحی شکستگی‌ها

با پیچ، پلاک، میله یا پین.

۵. جراحی تومورهای استخوانی

برداشتن تومور و بازسازی استخوان.

چه زمانی باید به متخصص ارتوپدی مراجعه کنیم؟

اگر هر یک از موارد زیر را دارید، وقت مراجعه است:

• درد مفصل بیش از ۳ روز

• محدودیت حرکتی

• تورم و گرمی مفصل

• شکستگی یا ضربه شدید

• درد شبانه استخوان

• بی‌حسی یا گزگز اندام

• صدای غیرطبیعی مفصل هنگام حرکت

• کمر یا گردن‌دردی که به پا یا دست تیر می‌کشد

فوق‌تخصص‌های ارتوپدی

ارتوپدی شاخه‌های مختلفی دارد:

• ارتوپدی کودکان

• طب ورزشی

• ارتوپدی پا و مچ پا

• دست و اندام فوقانی

• انکولوژی اسکلتی‌عضلانی

• جراحی ستون فقرات

• تعویض مفصل

• تروما (شکستگی‌ها)

درمان‌های نوین ارتوپدی در سال 1404

✔ درمان‌های بازسازی بافت با سلول‌های بنیادی
✔ مفاصل مصنوعی نسل جدید با عمر طولانی‌تر
✔ آرتروسکوپی با برش کمتر از ۵ میلی‌متر
✔ جراحی با ربات برای دقت بیشتر
✔ چاپ سه‌بعدی ایمپلنت‌های استخوانی

خلاصه: ارتوپد چیست؟

ارتوپدی تخصصی است که به درمان مشکلات استخوان‌ها، مفاصل، عضلات، تاندون‌ها و رباط‌ها می‌پردازد.
متخصص ارتوپدی نقش کلیدی در تشخیص، جراحی، درمان‌های غیرجراحی و توانبخشی دارد و هدف اصلی او «بازگرداندن حرکت و کاهش درد» است.